Sau nhiều tháng chịu áp lực không ngừng từ chính phủ Mỹ và các tổ chức xã hội dân sự, trong đó có Tổ chức Chăm sóc Sức khỏe AIDS (AHF), Moderna đã buộc phải tạm dừng tranh chấp với Viện Y tế Quốc gia (NIH) về quyền sở hữu bằng sáng chế đối với vắc-xin COVID-19 mRNA hiệu quả cao của hãng. Theo AHF, diễn biến này có thể mở đường cho việc cấp phép vắc-xin của Moderna cho các nhà sản xuất khác.
“Đây là một thất bại đáng kể đối với Moderna và không phải ngẫu nhiên mà tin tức được công bố vào thứ Sáu, quá muộn để thị trường chứng khoán phản ứng – công ty biết rằng thế độc quyền vắc-xin của họ có thể sắp kết thúc rất sớm,” Chủ tịch AHF, Michael Weinstein, cho biết . “NIH đã đóng góp nghiên cứu và hàng tỷ đô la tiền thuế của người dân, giúp Moderna từ một công ty khởi nghiệp trở thành một công ty đang trên đà đạt doanh thu 20 tỷ đô la trong năm nay. Bất chấp tất cả những điều đó, Moderna đã thẳng thừng từ chối tham gia các cuộc đàm phán thực chất với chính phủ Mỹ về việc chia sẻ công nghệ của mình với phần còn lại của thế giới, trong khi hàng triệu người đang chết. Tình thế đang đảo chiều đối với việc Moderna trục lợi từ đại dịch, và việc chuyển giao công nghệ bắt buộc không phải là điều không thể xảy ra nếu họ vẫn không hợp tác.”
Theo tờ Washington Post , Moderna đã phản bác việc các nhà khoa học của NIH đóng góp những phần quan trọng trong công nghệ mRNA tạo nên vắc-xin, một trong những loại vắc-xin hiệu quả nhất trong việc ngăn ngừa bệnh nặng và tử vong do COVID-19. Việc Moderna rút lại tranh chấp về bằng sáng chế không tự đảm bảo rằng bản thiết kế để sản xuất vắc-xin sẽ được phổ biến rộng rãi, nhưng nó mang lại cho chính phủ Mỹ đòn bẩy đáng kể trong việc thuyết phục công ty cấp phép công nghệ này cho các nhà sản xuất vắc-xin khác nhằm mở rộng khả năng tiếp cận vắc-xin trên toàn cầu.
Việc mở rộng sản xuất vắc-xin đặc biệt quan trọng đối với các quốc gia thu nhập thấp, nơi chỉ có 7.6% người dân được tiêm ít nhất một liều. Châu Phi vẫn là một lỗ hổng lớn trong nỗ lực toàn cầu nhằm tiêm chủng cho thế giới – trên một lục địa với 1.4 tỷ người, chỉ có 8.4% dân số được tiêm chủng đầy đủ, phần lớn là do các nước giàu tích trữ nguồn cung vắc-xin hạn chế. Việc chuyển giao công nghệ và miễn trừ bằng sáng chế sẽ cho phép nhiều nhà sản xuất vắc-xin generic tham gia thị trường, làm tăng nguồn cung vắc-xin và giảm giá thành. Chừng nào thế giới vẫn còn là một bức tranh chắp vá giữa các khu vực đã được tiêm chủng và chưa được tiêm chủng, chúng ta sẽ buộc phải sống chung với nguy cơ xuất hiện các biến thể mới khi đại dịch kéo dài.
