Một cuộc kiểm toán tài chính độc lập gần đây của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã tiết lộ “xu hướng gia tăng các trường hợp sai phạm, đặc biệt là liên quan đến gian lận, quấy rối, không tuân thủ các tiêu chuẩn nghề nghiệp và hành vi sai trái về tình dục”. Trước kết quả kiểm toán này, Tổ chức Chăm sóc Sức khỏe AIDS (AHF), nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc HIV/AIDS lớn nhất thế giới, nhắc lại lời kêu gọi trước đó của mình đối với các quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc (UN) không bổ nhiệm lại Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus nhiệm kỳ thứ hai sau khi nhiệm kỳ của ông kết thúc vào cuối năm 2021.
Văn phòng Kiểm toán Nhà nước Ấn Độ đã tiến hành kiểm toán Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho năm tài chính 2020. Kết quả cho thấy WHO đã ký các hợp đồng tư vấn với tổng trị giá 332.79 triệu đô la. Trong số nhiều sai phạm tài chính được ghi nhận trong báo cáo kiểm toán, kiểm toán viên đã chỉ ra một trường hợp WHO bỏ qua các thủ tục tài chính và thay đổi tiêu chí đánh giá hồ sơ dự thầu, cho phép tổ chức này trao hợp đồng trị giá 2.5 triệu đô la cho một công ty tư vấn kém năng lực hơn.
Theo cuộc kiểm toán, công ty tư vấn nhận thầu đã tham gia hỗ trợ WHO mua thiết bị bảo vệ cá nhân (PPE). Kiểm toán viên kết luận rằng điều này cấu thành xung đột lợi ích vì công ty cũng cung cấp hỗ trợ cho nhà cung cấp PPE.
Kết quả kiểm toán nhấn mạnh những thách thức quản trị đang diễn ra trong WHO và sự thiếu minh bạch trong hoạt động của tổ chức này.
“Chúng tôi vô cùng kinh ngạc trước những phát hiện của cuộc kiểm toán WHO. Việc biển thủ tài chính liên quan đến hàng triệu đô la tiền thuế của người dân đã là điều nghiêm trọng, nhưng khi nó xảy ra giữa đại dịch, khi hàng triệu người đang chết vì không được tiêm vắc-xin, thì đó quả là một sự phẫn nộ tột cùng”, Chủ tịch AHF Michael Weinstein cho biết . “Điều này đã xảy ra dưới thời Tiến sĩ Tedros – trong khi ông ấy đang cầu xin các quốc gia thành viên cấp thêm kinh phí . Uy tín ít ỏi còn lại của ban lãnh đạo WHO sau những sai lầm tai hại trong việc xử lý COVID-19 giờ đây đã hoàn toàn biến mất với cuộc kiểm toán gay gắt này và hàng triệu đô la trong các hợp đồng tư vấn vô ích. Không còn nghi ngờ gì nữa, WHO cần một nhà lãnh đạo mới đáng tin cậy.”
Các phát hiện quan trọng khác được kiểm toán viên nêu bật bao gồm những thiếu sót trong việc đảm bảo chất lượng và đánh giá kỹ thuật của PPE được mua sắm trên cơ sở khẩn cấp, thiếu tính khách quan trong đấu thầu trong việc mua sắm bộ dụng cụ thử nghiệm COVID-19, tài liệu mua sắm không đầy đủ và thiếu đánh giá hiệu suất của nhà cung cấp , trong số các vấn đề khác.
Trong lịch sử, WHO đã nhiều lần đổ lỗi cho việc thiếu nguồn tài trợ bền vững từ các Quốc gia Thành viên là một trong những yếu tố chính khiến tổ chức này không thể ứng phó nhanh chóng và đầy đủ với các đợt bùng phát như COVID-19. Việc lạm dụng các quỹ hiện có có thể sẽ giáng một đòn mạnh hơn nữa vào nỗ lực của WHO nhằm thuyết phục các quốc gia thành viên cấp thêm tiền cho tổ chức này. Vào thời điểm mà sự bất bình đẳng giàu nghèo giữa các quốc gia đã vạch ra một ranh giới rõ ràng giữa việc có và không có vắc xin, cái giá phải trả cho sự thất bại này sẽ được đo lường một cách bi thảm bằng những sinh mạng đã mất vì COVID-19. Để khôi phục uy tín trong mắt các nhà tài trợ và thế giới, WHO phải bổ nhiệm một Tổng giám đốc mới.
AHF gần đây đã đưa ra các tuyên bố có tiêu đề “ Sáu lý do tại sao người đứng đầu WHO nên từ chức ” và “ Mười cách WHO đã thất bại thảm hại trước thế giới ”, trong đó nêu rõ thêm các lập luận về việc không nên bổ nhiệm lại Tiến sĩ Tedros vào nhiệm kỳ thứ hai với tư cách là Tổng Giám đốc WHO.
